Główny > Komplikacje

Wodogłowie mózgu u dorosłych: przyczyny, objawy, leczenie

Wodogłowie u dorosłych („opuchlizna mózgu”) jest stanem patologicznym charakteryzującym się nadmiernym gromadzeniem się płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) w przestrzeniach płynu mózgowo-rdzeniowego mózgu. Wodogłowie może być niezależną jednostką nozologiczną lub może być konsekwencją różnych chorób mózgu. Wymaga obowiązkowego wykwalifikowanego leczenia, ponieważ długotrwałe istnienie choroby może prowadzić do niepełnosprawności, a nawet śmierci..

Choroba u dzieci znacznie różni się od objawów choroby w populacji dorosłych ze względu na to, że w ciele dziecka nadal powstaje mózg. W tym artykule rozważymy przyczyny, objawy i leczenie wodogłowia mózgowego u dorosłych..

Powody

Każda osoba ma specjalne przestrzenie w mózgu, które zawierają specjalny płyn - płyn mózgowo-rdzeniowy. Wewnątrz samego mózgu znajduje się układ komór mózgowych komunikujących się ze sobą, poza mózgiem znajduje się przestrzeń podpajęczynówkowa z cysternami mózgowymi. Płyn mózgowo-rdzeniowy pełni bardzo ważne funkcje: chroni mózg przed wstrząsami, wstrząsami i czynnikami zakaźnymi (te ostatnie dzięki zawartym w nim przeciwciałom), odżywia mózg, uczestniczy w regulacji krążenia krwi w zamkniętej przestrzeni mózgu i czaszki oraz zapewnia homeostazę dzięki optymalnemu ciśnieniu wewnątrzczaszkowemu.

Objętość płynu mózgowo-rdzeniowego u osoby dorosłej wynosi 120-150 ml, odnawia się go kilka razy dziennie. Wytwarzanie płynu mózgowo-rdzeniowego zachodzi w splocie naczyniówkowym komór mózgu. Z bocznych komór mózgu (zawierających około 25 ml) płyn mózgowo-rdzeniowy przepływa przez otwór Monroe do trzeciej komory, której objętość wynosi 5 ml. Z trzeciej komory płyn mózgowo-rdzeniowy przemieszcza się do czwartej (zawiera również 5 ml) wzdłuż akweduktu sylwiańskiego (akweduktu mózgowego). W dolnej części czwartej komory znajdują się otwory: środkowa niesparowana Magendie i dwie boczne Lyushka. Przez te otwory płyn mózgowo-rdzeniowy dostaje się do przestrzeni podpajęczynówkowej mózgu (znajdującej się między miękkimi i pajęczynówkami mózgu). Na podstawowej powierzchni mózgu przestrzeń podpajęczynówkowa rozszerza się, tworząc kilka cystern: wnęk wypełnionych płynem mózgowo-rdzeniowym. Z cystern płyn mózgowo-rdzeniowy dostaje się do zewnętrznej (wypukłej) powierzchni mózgu, jakby „mył” go ze wszystkich stron.

Wchłanianie (resorpcja) płynu mózgowo-rdzeniowego zachodzi do układu żylnego mózgu przez komórki pajęczynówki i kosmki. Nagromadzenie kosmków wokół zatok żylnych nazywa się ziarniną pachyonową. Część płynu mózgowo-rdzeniowego jest wchłaniana do układu limfatycznego na poziomie pochewek nerwowych.

W ten sposób płyn mózgowo-rdzeniowy wytwarzany w splocie naczyniowym wewnątrz mózgu wypłukuje go ze wszystkich stron, a następnie jest wchłaniany do układu żylnego, proces ten jest ciągły. Jest to normalna cyrkulacja, ilość płynu produkowanego dziennie jest równa wchłoniętej. Jeśli na jakimkolwiek etapie pojawią się „problemy” - czy to z produktem, czy z wchłanianiem, pojawia się wodogłowie.

Wodogłowie może być spowodowane przez:

  • choroby zakaźne mózgu i jego błon - zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu, zapalenie komory;
  • guzy mózgu w lokalizacji pnia lub wokół pnia, a także komory mózgowe);
  • patologia naczyniowa mózgu, w tym krwotoki podpajęczynówkowe i dokomorowe w wyniku pęknięcia tętniaków, malformacji tętniczo-żylnych;
  • encefalopatia (alkoholowa, toksyczna itp.);
  • uraz mózgu i stany pourazowe;
  • wady rozwojowe układu nerwowego (np. zespół Dandy-Walkera, zwężenie akweduktu Sylviana).

Rodzaje wodogłowia

Wodogłowie może być wrodzone lub nabyte. Wrodzony, zwykle objawia się w dzieciństwie.

W zależności od mechanizmu rozwoju istnieją:

  • zamknięty (okluzyjny, niekomunikujący) wodogłowie - gdy przyczyną jest naruszenie przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego z powodu nakładania się (zablokowania) dróg płynu mózgowo-rdzeniowego. Częściej skrzep krwi (z powodu krwotoku dokomorowego), część guza lub zrosty zakłócają normalny przepływ płynu mózgowo-rdzeniowego;
  • wodogłowie otwarte (komunikujące się, dezresorpcyjne) - podstawą jest naruszenie wchłaniania do układu żylnego mózgu na poziomie kosmków pajęczynówki, komórek, ziarnistości pachyonu, zatok żylnych;
  • wodogłowie nadwydzielnicze - z nadmierną produkcją płynu mózgowo-rdzeniowego przez splot naczyniówkowy komór;
  • wodogłowie zewnętrzne (mieszane, ex vacuo) - gdy zwiększa się zawartość płynu mózgowo-rdzeniowego zarówno w komorach mózgu, jak iw przestrzeni podpajęczynówkowej. W ostatnich latach ta forma przestała być przypisywana wodogłowiu, ponieważ przyczyną wzrostu zawartości płynu mózgowo-rdzeniowego jest zanik tkanki mózgowej i zmniejszenie samego mózgu, a nie naruszenie krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego.

W zależności od poziomu ciśnienia wewnątrzczaszkowego wodogłowie może być:

  • nadciśnienie - ze wzrostem ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego;
  • normotensyjne - przy normalnym ciśnieniu;
  • hipotensyjne - ze zmniejszonym ciśnieniem płynu mózgowo-rdzeniowego.

Do czasu wystąpienia:

  • ostry wodogłowie - okres rozwoju procesu wynosi do 3 dni;
  • podostra postępująca - rozwija się w ciągu miesiąca (niektórzy autorzy uważają ten okres za 21 dni);
  • przewlekłe - od 3 tygodni do 6 miesięcy i dłużej.

Objawy

Obraz kliniczny zależy od okresu powstawania wodogłowia i poziomu ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego, mechanizmu rozwoju.

W ostrym i podostrym wodogłowiu okluzyjnym osoba skarży się na ból głowy, nasilający się rano (zwłaszcza po śnie), któremu towarzyszą nudności, a czasem wymioty przynoszące ulgę. Na gałkach ocznych od wewnątrz pojawia się uczucie ucisku, pieczenie, „piasek” w oczach, pęka ból. Możliwa iniekcja do twardówki naczyniowej.

Wraz ze wzrostem ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego łączy się senność, która jest złym znakiem prognostycznym, gdyż wskazuje na nasilenie objawów i grozi utratą przytomności.
Możliwe pogorszenie widzenia, uczucie „mgły” przed oczami. Stagnacja dysków nerwów wzrokowych jest wykrywana w dnie.
Jeśli pacjent nie zwróci się na czas o pomoc lekarską, ciągły wzrost zawartości płynu mózgowo-rdzeniowego i ciśnienia wewnątrzczaszkowego doprowadzi do rozwoju zespołu zwichnięcia - stanu zagrażającego życiu. Objawia się szybkim obniżeniem świadomości aż do śpiączki, niedowładem wzroku w górę, rozbieżnym zezem, zahamowaniem odruchów. Te objawy są charakterystyczne dla ucisku śródmózgowia. Po ucisku rdzenia przedłużonego pojawiają się objawy zaburzeń połykania, zmienia się głos (do utraty przytomności), a następnie następuje zahamowanie czynności serca i oddychania, co prowadzi do śmierci pacjenta.

Przewlekły wodogłowie częściej wiąże się z prawidłowym lub nieznacznie podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym. Rozwija się stopniowo, miesiące po przyczynie. Początkowo zaburzona jest cykliczność snu, pojawia się bezsenność lub senność. Pogarsza się pamięć, pojawia się letarg, zmęczenie. Charakterystyczne jest ogólne zdziwienie. W miarę postępu choroby zaburzenia mnestyczne (poznawcze) nasilają się, w zaawansowanych przypadkach, aż do otępienia. Pacjenci nie mogą samodzielnie służyć sobie i zachowywać się nieodpowiednio.

Drugim częstym objawem przewlekłego wodogłowia są zaburzenia chodzenia. Początkowo chód się zmienia - staje się wolniejszy, niestabilny. Wtedy dołącza się niepewność podczas stania, trudności w rozpoczęciu ruchu. W pozycji leżącej lub siedzącej pacjent może naśladować chodzenie, jazdę na rowerze, ale w pozycji wyprostowanej zdolność ta jest natychmiast tracona. Chód staje się „magnetyczny” - pacjent wydaje się być przyklejony do podłogi i poruszając się z miejsca, wykonuje małe szuranie nogami, odmierzając czas. Zmiany te nazywane są „apraksją chodową”. Wzrasta napięcie mięśniowe, w zaawansowanych przypadkach spada siła mięśni i pojawia się niedowład nóg. Zaburzenia równowagi mają również tendencję do przechodzenia do niezdolności do samodzielnego stania lub siedzenia.

Często pacjenci z przewlekłym wodogłowiem skarżą się na częste oddawanie moczu, szczególnie w nocy. Stopniowo pojawia się imperatywna potrzeba oddania moczu, wymagająca natychmiastowego opróżnienia, a następnie całkowitego nietrzymania moczu.

Diagnostyka

W ustaleniu rozpoznania główną rolę odgrywają tomografia komputerowa (TK) i rezonans magnetyczny (MRI). Metody te pozwalają na określenie kształtu i wielkości komór, przestrzeni podpajęczynówkowej, cystern mózgu.

RTG cystern podstawy mózgu pozwala ocenić kierunek przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego i wyjaśnić rodzaj wodogłowia.

Możliwe jest wykonanie diagnostycznego nakłucia lędźwiowego z pobraniem 30-50 ml płynu mózgowo-rdzeniowego, któremu towarzyszy chwilowa poprawa stanu. Wynika to z przywrócenia dopływu krwi do niedokrwionych tkanek mózgu na tle spadku ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Służy to jako korzystny znak prognostyczny w przewidywaniu chirurgicznego leczenia wodogłowia. Powinieneś wiedzieć, że w ostrym wodogłowie punkcja lędźwiowa jest przeciwwskazana ze względu na duże ryzyko penetracji pnia mózgu i rozwoju zespołu zwichnięcia.

Leczenie

Początkowe stadia wodogłowia można leczyć lekami. W tym celu stosuje się następujące leki:

  • w celu zmniejszenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego i usunięcia nadmiaru płynu (pod warunkiem, że odpływ płynu mózgowo-rdzeniowego jest zachowany) - diakarb (acetazolamid), mannitol i mannitol w połączeniu z furosemidem lub lasixem. Obowiązkowe do takiego leczenia jest korekta poziomu potasu w organizmie, do tego używają asparkamu (Panangin);
  • Aby poprawić odżywianie tkanki mózgowej, pokazano Cavinton (Vinpocetine), Actovegin (Solcoseryl), Gliatilin, Choline, Cortexin, Cerebrolysin, Semax, Memoplant itp..

Wodogłowie rozmieszczone klinicznie poddaje się leczeniu chirurgicznemu, metody medyczne poprawiają stan na krótki czas.

Ostry wodogłowie, jako stan zagrażający życiu, wymaga natychmiastowego leczenia neurochirurgicznego. Polega na kraniotomii i nałożeniu zewnętrznych drenów zapewniających odpływ nadmiaru płynu. Nazywa się to zewnętrznym drenażem komory. Dodatkowo poprzez system drenażowy można podawać leki rozrzedzające skrzepy krwi (gdyż krwotok dokomorowy jest jedną z najczęstszych przyczyn ostrego wodogłowia).

Przewlekły wodogłowie wymaga operacji przetaczania płynu mózgowo-rdzeniowego. Ten rodzaj leczenia chirurgicznego polega na usunięciu nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego do naturalnych jam ciała człowieka za pomocą złożonego systemu cewników i zastawek (jama brzuszna, jama miednicy, przedsionki itp.): Komorowo-otrzewnowe, komorowo-przedsionkowe, torbielotrzewnowe. W jamach ciała dochodzi do niezakłóconego wchłaniania nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego. Operacje te są dość traumatyczne, ale prawidłowo wykonane mogą doprowadzić do wyzdrowienia pacjentów, ich porodu i rehabilitacji społecznej..

Dziś wśród inwazyjnych metod leczenia dominuje mniej traumatyczna technika neuroendoskopowa. Póki co częściej wykonywany jest za granicą ze względu na wysoki koszt samej operacji. Ta metoda nazywa się następująco: endoskopowa ventriculocisternostomia dna trzeciej komory. Operacja trwa tylko 20 minut. W tej metodzie leczenia instrument chirurgiczny z neuroendoskopem (kamerą) na końcu wprowadza się do komór mózgu. Kamera pozwala na zademonstrowanie obrazu za pomocą projektora i precyzyjną kontrolę wszelkich manipulacji.W dolnej części trzeciej komory tworzy się dodatkowy otwór, który łączy się z cysternami podstawy mózgu, co eliminuje przyczynę wodogłowia. W ten sposób przywracany jest fizjologiczny płyn mózgowo-rdzeniowy między komorami a cysternami..

Efekty

Wodogłowie jest niebezpieczną chorobą, ignorując objawy, które są obarczone niepełnosprawnością, a nawet zagrażają życiu. Faktem jest, że zmiany, które zachodzą w mózgu w wyniku długiego istnienia wodogłowia, są nieodwracalne..

Przedwczesne leczenie może przekształcić się w tragedię dla osoby: niepełnosprawność i znaczenie społeczne. Upośledzenia psychiczne, problemy z poruszaniem się, zaburzenia oddawania moczu, pogorszenie wzroku, słuchu, napady padaczkowe - to lista możliwych konsekwencji wodogłowia, jeśli jego leczenie nie zostanie rozpoczęte na czas. Dlatego przy najmniejszym podejrzeniu wodogłowia należy zwrócić się o wykwalifikowaną pomoc medyczną..

TVC, program „Lekarze” na temat „Wodogłowie”

Wodogłowie mózgu u osoby dorosłej: przyczyny, objawy, leczenie

Strona główna Choroby mózguWodogłowie mózgu Wodogłowie mózgu u osoby dorosłej: przyczyny, objawy, leczenie

Sercem wodogłowia mózgowego u dorosłych jest nadmierne gromadzenie się płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) w układzie komorowym mózgu. Zwykle zajmuje jedną dziesiątą objętości jamy czaszki. Częściej wykrywany w dzieciństwie, ale może również rozwinąć się u dorosłych.

Co to jest wodogłowie (opuchlizna) mózgu?

Dosłowne tłumaczenie z greckiego: „hydro” to woda, „głowowy” - głowa lub „woda w głowie” lub kropla. W mózgu znajdują się specjalne jamy (komory i akwedukty Sylwii), w których krąży płyn mózgowo-rdzeniowy (płyn mózgowo-rdzeniowy). Sploty naczyniówkowe zlokalizowane w komorach bocznych w ciągu dnia tworzą około 600 ml płynu mózgowo-rdzeniowego, który w sposób ciągły przedostaje się do układu komorowego, a następnie jest wchłaniany przez specjalne komórki błony pajęczynowej. Odpływ z jamy czaszki następuje przez żyły rdzeniowe i naczynia układu limfatycznego. CSF utrzymuje homeostazę, odżywia neurony i chroni mózg przed zewnętrznymi uszkodzeniami.

Wodogłowie mózgu występuje z powodu nadmiernej produkcji płynu mózgowo-rdzeniowego, trudności w krążeniu lub złego wchłaniania. W rezultacie ilość płynu w mózgu przekracza normy fizjologiczne, co prowadzi do wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Objawy obejmują ból głowy i nudności, ciężkie zaburzenia neurologiczne, upośledzenie umysłowe i demencję. Możliwa śmierć w ciężkich przypadkach.

Przyczyny choroby

Rozwój obrzęku mózgu może prowadzić do:

  • choroby mózgu lub jego błon w wyniku infekcji bakteriami lub wirusami;
  • uszkodzenia mechaniczne w wyniku urazu;
  • nowotwory;
  • krwotoki, cysty, tętniaki;
  • wrodzone anomalie i wady rozwojowe;
  • przewlekłe zatrucie o różnej etiologii (alkohol, leki, narkotyk itp.), powodujące zaburzenia w komórkach mózgu i jego strukturach;
  • powikłania pooperacyjne.

Jak rozpoznać obrzęk mózgu? Oznaki choroby u osoby dorosłej

Pacjenci skarżą się na uczucie ucisku od wewnątrz w okolicy oczu, zaczerwienienie lub pieczenie. Na twardówce mogą być widoczne rozszerzone naczynia. Wraz z postępem choroby widzenie pogarsza się, przed oczami pojawia się „mgła”, podwójne widzenie, ograniczenie pól widzenia.

Często występują zaburzenia snu i senność w ciągu dnia, trudności z koncentracją, zaburzenia pamięci, wahania nastroju i drażliwość. W ciężkich przypadkach pojawiają się zaburzenia neurologiczne, zaburzenia chodu, nietrzymanie moczu i stolca, drgawki drgawkowe, mogą wystąpić zaburzenia świadomości od lekkiego oszołomienia do śpiączki. Ucisk rdzenia przedłużonego dochodzi do zaburzeń pracy układu sercowo-naczyniowego, zahamowania oddychania i śmierci.

Oznaki choroby u dziecka

Częściej u chłopców. Zwykle diagnozowany w ciągu pierwszych trzech miesięcy życia. Może być nabyty lub wrodzony.

Kości czaszki dziecka są bardziej miękkie, przesunięte względem siebie, a stawy kości są ruchome. To sprawia, że ​​poród jest łatwiejszy. Zwykle u dzieci w pierwszym roku życia obwód głowy zwiększa się o około półtora cm miesięcznie. Jeśli głowa rośnie szybciej, należy skonsultować się z neurologiem.

Przy zwiększonej zawartości płynu mózgowo-rdzeniowego głowa wygląda na nieproporcjonalnie dużą, skóra na niej jest cienka i błyszcząca z dobrze określonymi naczyniami krwionośnymi. Ciemiączko jest opuchnięte i może pulsować. Podczas delikatnego stukania w kości czaszki pojawia się dźwięk „pękniętego garnka”.

Oprócz lęku, zwiększonej płaczliwości i problemów ze snem, dziecko z wodogłowiem może mieć różne zaburzenia neurologiczne, aż do niedowładów, zaburzeń ruchu gałek ocznych, przewracania oczu, drgawek, wymiotów, spowolnienia psychomotorycznego.

Główne objawy wodogłowia mózgowego

Wodogłowie u dorosłych nie powoduje wzrostu wielkości czaszki, ponieważ kości osoby dorosłej są ściśle ze sobą połączone, a ciemiączki są zamknięte w dzieciństwie. Dlatego wzrostowi ciśnienia wewnątrzczaszkowego towarzyszą objawy neurologiczne, z których pierwszym jest ból głowy. Występuje po porannym śnie, nie ustępuje przyjmowaniu leków przeciwbólowych i często towarzyszą mu nudności. W szczycie bólu często występują obfite wymioty „fontanny” przynoszące ulgę („wymioty mózgowe”). Pozostawanie w pozycji pionowej w ciągu dnia łagodzi stan. Niektórzy pacjenci zgłaszają, że stosowanie wysokiej poduszki podczas snu zmniejsza intensywność bólów głowy. Praca zginania, napięcie mięśni przedniej ściany brzucha wywołuje drgawki.

W przypadku ostro rozwiniętej choroby jest to charakterystyczne:

  • zawroty głowy;
  • niestabilność chodu;
  • naruszenie ruchu oczu i niewyraźne widzenie;
  • uporczywe czkawki;
  • senność;
  • zaburzenia napięcia mięśniowego;
  • patologiczne objawy neurologiczne wykryte podczas badania.

Przewlekłemu przebiegowi choroby częściej towarzyszą zaburzenia pamięci, upośledzenie funkcji poznawczych, zmęczenie, senność w ciągu dnia i zaburzenia snu w nocy, drażliwość. Mogą wystąpić drgawki, nietrzymanie moczu i kału.

Odmiany wodogłowia mózgowego

Choroba może być wrodzona (problemy pojawiły się w okresie prenatalnym) i nabyta (częściej u dorosłych).

Wrodzony lub nabyty

Czynniki ryzyka wrodzonej obrzęku mózgu:

  • zaburzenia genetyczne;
  • toksyczny wpływ na płód w wyniku złych nawyków matki (alkohol, narkotyki, używki, palenie, niekontrolowane używanie narkotyków);
  • infekcja zakaźna płodu (świnka, różyczka, kiła, toksoplazmoza itp.);
  • niedotlenienie wewnątrzmaciczne;
  • uraz podczas przejścia kanału rodnego.

Nabyta opuchlizna mózgu pojawia się w wyniku nadmiernego wydzielania płynu mózgowo-rdzeniowego, upośledzenia krążenia w czaszce lub pogorszenia odpływu. To może prowadzić do:

  • urazowe uszkodzenie mózgu i ich konsekwencje;
  • procesy zapalne w mózgu lub jego błonach (zapalenie mózgu, zapalenie pajęczynówki, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie komory, ropień, zrosty);
  • nowotwory (łagodne i złośliwe);
  • inwazja robaków (bąblowica, wągrzyca);
  • patologia naczyniowa (krwotok w komorach lub istocie białej, niedokrwienie, torbiel);
  • przewlekłe zatrucie (palenie, spożywanie alkoholu, narkotyki, substancje toksyczne, praca w niebezpiecznych branżach itp.);
  • wrodzone wady układu płynu mózgowo-rdzeniowego, które zostały wcześniej skompensowane i nie objawiły się w niczym;
  • Operacja mózgu.

W zależności od mechanizmu rozwoju

  • Wodogłowie zewnętrzne (otwarte, komunikujące się, niereagujące). Występuje u 80% pacjentów z potwierdzonym wodogłowiem. Opiera się na naruszeniu odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego. Problem może pojawić się na poziomie naczyniówki, zatok żylnych czy układu limfatycznego. Gromadzenie się płynu mózgowo-rdzeniowego następuje pod błonami mózgu, które są rozciągnięte. W tym przypadku komory nie zmieniają swojej objętości;
  • Wewnętrzny (zamknięty, nie komunikujący się, okluzyjny). Zakłócone krążenie wewnątrz komór i akweduktu sylvańskiego, prowadzące do ich rozciągania. Nadmiar płynu mózgowo-rdzeniowego stagnuje w komorach mózgu, a objętość przestrzeni podpajęczynówkowej nie zmienia się;
  • Hypersecretory. Odmiana zewnętrznej kropli. Nadmierne wytwarzanie płynu mózgowo-rdzeniowego powoduje wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego;
  • Mieszany. Zawartość płynu jest zwiększona zarówno pod błonami (w większym stopniu), jak i wewnątrz komór. W wyniku hipotrofii lub atrofii (przerzedzenie) mózg zmniejsza się, w wyniku czego powstałe puste przestrzenie wypełnia się płynem mózgowo-rdzeniowym.

W zależności od poziomu ciśnienia wewnątrzczaszkowego

Zwykle czaszka zawiera około 150 ml płynu mózgowo-rdzeniowego. Ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego mierzone jest podczas nakłucia lędźwiowego (kręgosłupa) i wynosi 150-180 mm słupa wody.

Biorąc pod uwagę wskaźniki ciśnienia wewnątrzczaszkowego, wyróżnia się rodzaje kropli:

  • nadciśnienie (zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe);
  • hipotensyjne (ze zmniejszonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym);
  • normotensyjne (normalne ciśnienie; występuje przy zespole Hakima-Adamsa).
  • Zespół Hakima-Adamsa występuje u 4% pacjentów z otępieniem z jednoczesną dysfunkcją narządów miednicy. W takim przypadku wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego występuje w nocy i ma charakter krótkotrwały. W rezultacie przy planowanym pomiarze ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego wskaźniki mieszczą się w normalnych granicach.

Do czasu wystąpienia

W zależności od czasu wystąpienia wodogłowia zdarza się:

  • ostry (występuje w ciągu trzech dni);
  • podostre (terminy wahają się od 3 tygodni do jednego miesiąca);
  • przewlekłe (średnio trwa od jednego do sześciu miesięcy lub dłużej).

Diagnostyka wodogłowie mózgowe

Diagnostyka nieinstrumentalna

Na początkowym etapie wymagane jest staranne zebranie wywiadu i skarg. Określono kolejność pojawiania się objawów, ich progresji oraz przyczyny ich wystąpienia. W przypadku upośledzenia świadomości lub spadku zdolności poznawczych szczegóły są wyjaśniane z bliskimi. Jeśli istnieje podejrzenie wodogłowia, przeprowadza się dodatkowe badania.

  1. Rutynowe badanie neurologiczne. Pojawienie się objawów patologicznych, zmniejszenie napięcia mięśniowego, niestabilny chód wskazują na problemy w funkcjonowaniu układu nerwowego. Pojawienie się bólu podczas uciskania gałek ocznych, ograniczenie pól widzenia, zaburzenia ruchów oczu, zmiany w kształcie czaszki wskazują na możliwość wodogłowia.
  2. Badanie neuropsychologiczne. Pozwala zidentyfikować upośledzone funkcje poznawcze, depresję, początkowe objawy demencji.
  3. Badanie dna oka. Odbywa się to ambulatoryjnie przy użyciu leków rozszerzających źrenicę. Zmiany stanu naczyń dna oka wskazują na problemy z krążeniem płynu mózgowo-rdzeniowego. Podczas badania można wykryć oznaki zastoju i obrzęku tarczy ocznej, zwiększenie światła i krętość naczyń krwionośnych.

Diagnostyka instrumentalna

  1. Zwykłe zdjęcie rentgenowskie czaszki. Ma charakter informacyjny dla procesów przewlekłych. Powiększone „siodło tureckie”, przerzedzenie kości, identyfikacja zagłębień w postaci odcisków palców („odcisk cyfrowy”), rozszerzenie kanałów w gąbczastej substancji wskazują na długotrwałe wodogłowie.
  2. Nakłucie lędźwiowe. Pozwala na bezpośredni pomiar ciśnienia kręgosłupa, wykrywanie zanieczyszczeń krwi oraz ocenę parametrów biochemicznych. Po usunięciu 30-50 ml płynu mózgowo-rdzeniowego z kanału kręgowego pacjenci odczuwają poprawę. Jednak w przypadku wodogłowia o normalnym ciśnieniu nie jest to pouczające. W przypadku gwałtownego spadku ciśnienia może wystąpić kompensacyjny obrzęk mózgu, co zwiększa ryzyko powikłań, a nawet śmierci..
  3. Tomografia komputerowa z angiografią. Pozwala zbadać rozmiar naczyń krwionośnych i objętość zatok. Zwykle wstrzyknięty środek kontrastowy jest całkowicie usuwany w ciągu 6 godzin. W przypadku wodogłowia proces spowalnia się półtora raza lub więcej..
  4. Rezonans magnetyczny. Najbardziej pouczający sposób. Pozwala nie tylko ocenić wielkość naczyń krwionośnych i komór, ale także zidentyfikować przyczynę choroby.

Metody leczenia

Radykalną metodą leczenia jest interwencja neurochirurgiczna. W większości przypadków pozwala na wyeliminowanie przyczyny obrzęku mózgu i przywrócenie drożności za pomocą operacji bajpasów. Przy powolnym rozwoju choroby, która ma charakter kompensacyjny, główną metodą pozostaje leczenie zachowawcze w połączeniu z dietoterapią..

W przypadku wodogłowia należy ograniczyć spożycie płynów, wykluczyć słone i pikantne potrawy. Napoje zawierające kofeinę są niepożądane. Alkohol jest surowo zabroniony.

Główne grupy leków

Celem jest normalizacja ciśnienia wewnątrzczaszkowego przy użyciu substancji chemicznych o różnych punktach uderzenia.

  1. Diuretyki. Usunięcie nadmiaru płynu z organizmu zmniejsza ilość płynu krążącego w mózgu. Stosuje się różne rodzaje diuretyków: osmotyczne (mannitol), pętlowe (furosemid, lasix) i oszczędzające potas (spironolakton, weroshpiron). Aby utrzymać poziom potasu, dodatkowo przepisuje się Panagin lub Asparkam (nie jest to wymagane przy przyjmowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas). Diacarb jest uważany za skuteczny lek, który zmniejsza wytwarzanie płynu mózgowo-rdzeniowego poprzez hamowanie karbonanginazy;
  2. Leki poszerzające światło naczyń krwionośnych. Należą do nich kwas nikotynowy, kawinton, winpocetyna, które są przyjmowane na kursach kilka razy w roku;
  3. Środki neuroprotekcyjne. Leki poprawiają procesy biochemiczne w neuronach, częściowo eliminują skutki niedotlenienia i różnych efektów patogennych oraz zwiększają zdolności adaptogenne. Są to autovegina, cholina, cortenxin i inne leki;
  4. Leki przeciwdrgawkowe. Przepisywane jako leczenie objawowe napadów drgawkowych lub ich niekonwulsyjnych odpowiedników;
  5. Przeciwbólowe;
  6. Czynniki hormonalne.

Leczenie objawowe

Stosowany w ciężkich warunkach w celu zmniejszenia obrzęków i detoksykacji.

Interwencja chirurgiczna

Wskazany jest przy ostrym wodogłowie, które zagraża życiu pacjenta. Jeśli przyczyną jest torbiel, inwazja pasożytów lub łagodny guz, ich usunięcie często prowadzi do całkowitego wyleczenia.

W przypadku braku efektu leczenia zachowawczego i zablokowania (okluzji) komór (nagromadzenie skrzepów krwi) lub akweduktu sylvańskiego, skuteczniejsze jest leczenie neurochirurgiczne. Stosowane są różne operacje, na przykład tworzenie obejść dla odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego lub tworzenie dodatkowych otworów.

Najczęstsza operacja bajpasu, która tworzy ścieżki dla nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego i wydzielania do miejsc, w których jest dobrze wchłaniany. Może to być jama opłucna lub jama brzuszna, moczowód, przedsionek, miednica. Kiedy wzrasta ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego, uruchamia się zawór antysyfonowy, który zapobiega wstecznemu przepływowi płynu mózgowo-rdzeniowego. W niektórych przypadkach pod skórą instaluje się pompkę ręczną, której mechaniczne ściskanie otwiera zawór.

Bardziej delikatną metodą jest endoskopowa interwencja neurochirurgiczna. Jest mniej traumatyczne, zmniejsza ryzyko powikłań, przywraca naturalne krążenie płynu mózgowo-rdzeniowego.

Czynniki ryzyka

Wodogłowie u dorosłych jest częściej nabywane w naturze. Czynniki ryzyka obejmują:

  • wiek powyżej 50 lat;
  • świeży uraz czaszki i mózgu;
  • choroby układu sercowo-naczyniowego w fazie pod- i dekompensacji;
  • krwotoki w przestrzeni podpajęczynówkowej i komorach z ich późniejszą tamponadą z zakrzepami krwi:
  • procesy zapalne mózgu i błon;
  • formacje wolumetryczne;
  • ostre i przewlekłe działanie toksyczne na ośrodkowy układ nerwowy;
  • interwencja neurochirurgiczna;
  • predyspozycje do chorób genetycznych.

Nieleczona obrzęk mózgu znacząco pogarsza jakość życia pacjenta i prowadzi do niepełnosprawności. Nasilające się objawy neurologiczne powodują trudności w chodzeniu, zmniejszają napięcie mięśni i zwiększają ryzyko urazów w wyniku upadków i drgawek. Pacjenci nie mogą sobie służyć i wymagają pomocy z zewnątrz. Jednocześnie zmniejszają się funkcje poznawcze, rozwija się demencja i dezorientacja. Często praca zwieraczy odbytnicy i narządów moczowo-płciowych jest zakłócona, występuje nietrzymanie moczu i kału.

Wodogłowie mózgu u dorosłych: metody leczenia

Wodogłowie mózgu u dorosłych, zwane również u zwykłych ludzi „obrzękiem mózgu” - zespół kliniczny, którego głównym objawem jest nadmierna objętość płynu mózgowo-rdzeniowego nagromadzona w jamach czaszki.

Zgodnie ze specyfiką mechanizmu rozwoju wodogłowia mózgowego u dorosłych, choroba dzieli się na podgatunki:

  • forma okluzyjna, która charakteryzuje się zaburzeniami przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego na skutek zablokowania autostrad transportowych;
  • typ dysresorpcyjny, który występuje, gdy dochodzi do nieprawidłowego wchłaniania płynu mózgowo-rdzeniowego;
  • typ hipersekrecyjny, rozpoczynający się z powodu nadmiernego wydzielania płynu mózgowo-rdzeniowego.

Również wodogłowie mózgowe u dorosłych dzieli się na trzy formy w zależności od typowego poziomu ciśnienia wewnątrz czaszki pacjenta: typ nadciśnieniowy, typ normotensyjny, wariant hipotensyjny.

Wodogłowie mózgu to poważna choroba, której opóźnienie w leczeniu może spowodować kalectwo i przedwczesną śmierć. Patologia powoduje nieodwracalne zmiany w strukturach mózgu, w wyniku których pacjent traci zdolność do pracy i staje się niezdolny do samodzielnej samoopieki.

Problemy z pamięcią, pogorszenie zdolności umysłowych, pojawienie się stanów depresyjnych i maniakalnych, pogorszenie lub utrata wzroku, niezdolność do orientacji w przestrzeni, niekontrolowana potrzeba oddawania moczu to tylko niektóre z objawów, które występują w przypadku wodogłowia mózgowego u dorosłych. Ze względu na istnienie realnego zagrożenia dla życia ludzkiego konieczne jest, przy najmniejszych oznakach choroby, pilny kontakt z poradnią neurologiczną, poddanie się badaniu na dużą skalę i przestrzeganie wszystkich zaleceń lekarza.

Wodogłowie u dorosłych: przyczyny

Do tej pory dobrze zbadano i opisano przyczyny rozwoju wodogłowia mózgowego u dorosłych, ale kwestia prawdziwego mechanizmu rozwoju normotensyjnego typu choroby pozostaje niejasna. Opiszmy główne czynniki wywołujące początek choroby u dorosłych.

  • Objawy wodogłowia często pojawiają się po przebytych chorobach mózgu o charakterze zakaźnym, takich jak: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, choroby pasożytnicze.
  • Przyczyną zwiększonego tworzenia się płynu mózgowo-rdzeniowego jest brodawczak splotu naczyniowego.
  • Często wodogłowie rozwija się na tle łagodnych lub złośliwych nowotworów w strukturach czaszki.
  • Objawy choroby mogą pojawić się po ostrych zaburzeniach krążenia mózgowego: zawale mózgu, udarze krwotocznym, krwotoku podpajęczynówkowym.
  • U wielu dorosłych wodogłowie rozwija się na tle organicznych uszkodzeń mózgu: encefalopatii alkoholowych, toksycznych, nadciśnieniowych.
  • Różne urazy kontaktowe i wewnątrzczaszkowe, zarówno zamknięte, jak i otwarte, mogą dać początek patologii..
  • Częstymi przyczynami wodogłowia są nieprawidłowości OUN, takie jak wada Arnolda-Chiariego, wrodzony niedorozwój płynu mózgowo-rdzeniowego.

Wodogłowie u dorosłych: objawy

Kliniczne objawy patologii zależą od czynników, które spowodowały chorobę, czasu trwania choroby i poziomu ciśnienia wewnątrzczaszkowego. W przypadku wodogłowia, które występuje po urazowym uszkodzeniu mózgu lub krwotoku podpajęczynówkowym, objawy mogą wystąpić w pierwszym tygodniu choroby. W przewlekłym przebiegu wodogłowia pojawiają się i stopniowo pogarszają.

Niemal zawsze problemy z chodzeniem są najwcześniejszymi i najczęściej występującymi objawami wodogłowia. W początkowej fazie choroby chód osoby staje się niepewny. Odczuwalne jest zbyt wolne tempo ruchu. Możliwe spontaniczne upadki podczas jazdy.

W miarę postępu choroby nasilają się zaburzenia chodzenia. Człowiekowi jest bardzo trudno się ruszyć: wygląda na to, że jego nogi są „namagnesowane” do podłogi. Pacjent chodzi małymi krokami. Jego nogi są zwykle szeroko rozstawione. Jego szurający chód jest uderzający. Zamarza w miejscu podczas pokonywania zakrętów. Czasami podczas ruchu pacjent z wodogłowiem zatrzymuje się i zastyga w miejscu, ponieważ nie jest w stanie wykonać następnego kroku.

Ponadto, jeśli pacjent znajduje się w pozycji siedzącej lub leżącej, z łatwością może naśladować normalny krok, jazdę na rowerze. Leżąc lub siedząc, jest w stanie „narysować” w powietrzu skomplikowane symbole stopami. Czasami pojawiają się oznaki osłabienia kontroli nad ruchami kończyn górnych.

Badanie neurologiczne pacjenta może ujawnić następujące objawy:

  • zwiększone napięcie mięśni kończyn dolnych;
  • odporność na ruchy bierne o różnym stopniu;
  • mimowolne napięcie mięśni nóg;
  • zwiększone odruchy segmentowe;
  • zmniejszona siła nóg.

Równocześnie z powyższymi objawami występują inne objawy wodogłowia u dorosłych, w tym zaburzenia równowagi. Ta anomalia objawia się uczuciem niestabilności tułowia, które pojawia się podczas próby wstania, zrobienia kroku i obrócenia. Z biegiem czasu objawy te ulegają pogorszeniu: osoba traci zdolność samodzielnego stania, aw złożonych postaciach wodogłowia nie może nawet siedzieć.

  • Wielu dorosłych z wodogłowiem skarży się na silny ból głowy. Zazwyczaj ból głowy pojawia się po przebudzeniu się rano. Inne objawy dołączają do bólu głowy - dyskomfort i dyskomfort w nadbrzuszu. Możliwe wymioty, po których pacjent z wodogłowiem odczuwa ulgę.
  • Częstym objawem wodogłowia u dorosłych jest uczucie ucisku na oczy od wewnątrz. Osoba może odczuwać pieczenie w oczach lub mieć wrażenie, jakby wsypano do nich drobne ziarenka piasku. Widoczne są rozszerzone naczynia gałek ocznych. U wielu dorosłych określa się zmniejszenie ostrości wzroku. Osoba opisuje pojawienie się zasłony i „mgły” przed oczami. Możliwy rozwój atrofii nerwu wzrokowego.
  • W miarę nasilania się wodogłowia pojawiają się objawy psychiczne różniące się jasnością. U dorosłych brakuje impulsów do aktywności umysłowej, mowy, ruchu. Powstaje stan całkowitej obojętności, obojętności na zachodzące wydarzenia. Pacjent może być zdezorientowany w czasie i nie rozumieć, gdzie się znajduje. Następuje stępienie emocjonalnego postrzegania rzeczywistości. Typowe nieprawidłowości to produktywne objawy, które obejmują halucynacje wzrokowe i werbalne. Może rozwinąć się zespół maniakalny, który charakteryzuje się triadą objawów: podwyższonym nastrojem, przyspieszeniem myślenia i mowy, podnieceniem motorycznym. U pozostałych dorosłych przeważają objawy depresji: obniżony nastrój, zahamowanie aktywności intelektualnej, spowolnienie ruchowe.
  • Złe objawy prognostyczne to nadmierna senność w ciągu dnia, niewydolność snu i utrzymująca się bezsenność. Odrębna grupa pacjentów ma napady padaczkowe. Postęp wodogłowia prowadzi do znacznego pogorszenia funkcji poznawczych człowieka. Niektórzy pacjenci tracą zdolność samodzielnego służenia.
  • Często pacjenci już we wczesnych stadiach wodogłowia wskazują na zwiększoną częstotliwość oddawania moczu. Większość dorosłych wydala w nocy większość dziennej ilości moczu. W przyszłości pacjenci mają pilną potrzebę oddania moczu. Później osoby cierpiące na wodogłowie nie są już świadome potrzeby oddania moczu. Jednocześnie mają całkowitą obojętność na mimowolne oddawanie moczu, które w nich występuje..

Wodogłowie: Leczenie

Wybór strategii leczenia wodogłowia u dorosłych następuje dopiero po rozległym badaniu neurologicznym i metodach diagnostyki neuroobrazowej. Program leczenia choroby dobierany jest w zależności od rodzaju wodogłowia, biorąc pod uwagę jego nasilenie i tempo nasilania się objawów.

W łagodniejszych postaciach możliwe jest zachowawcze leczenie wodogłowia poprzez przepisywanie środków farmakologicznych. Zazwyczaj pacjentowi przepisuje się diuretyk Diacarb. Działanie tego leku ma na celu usunięcie nadmiaru płynu z organizmu. Dobry efekt terapeutyczny wykazuje leczenie mannitolem moczopędnym (Mannit). Lek ten pomaga obniżyć ciśnienie śródczaszkowe, pomaga zwiększyć wydalanie wody przez nerki. Równolegle z tymi środkami wskazane jest przyjmowanie diuretyku Lasix (Lasix). Aby uzupełnić niedobór wapnia związany z przyjmowaniem leków moczopędnych, zaleca się włączenie Panangin do leczenia.

Drugim celem leczenia wodogłowia u dorosłych jest poprawa ukrwienia i odżywienia tkanki mózgowej. W tym celu stosuje się leki z różnych grup. Skutecznym korektorem zaburzeń krążenia mózgowego jest Cavinton. Actovegin można dodać do programu leczenia, aby aktywować metabolizm komórkowy. Aby szybko przywrócić normalne funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego, który ucierpiał na skutek negatywnych skutków wodogłowia, zaleca się stosowanie kortyksyny (Cortexinum). Cerebrolysin (Cerebrolysinum) może pomóc w poprawie metabolizmu w tkance mózgowej.

Jednak leczenie w ostrych i ciężkich stanach wodogłowia u dorosłych jest niepraktyczne, ponieważ szybki rozwój objawów może prowadzić do nieodwracalnych zmian w organizmie i spowodować przedwczesną śmierć pacjenta. Dlatego w przypadku zagrożenia życia pacjenta konieczne jest natychmiastowe leczenie chirurgiczne. W nagłych przypadkach wykonuje się drenaż zewnętrzny komory, aby zapewnić odpływ nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego. Technologia ta zapewnia usuwanie płynu mózgowo-rdzeniowego przez system drenażowy i cewnik wewnątrzczaszkowy do sterylnego pojemnika.

W przewlekłym przebiegu wodogłowia wykonywane są różne operacje manewrowe. Ten rodzaj leczenia chirurgicznego ma na celu zapewnienie odpływu nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego do naturalnych jam ciała poprzez umieszczenie różnorodnych przetok. Takie leczenie chirurgiczne jest złożonymi i traumatycznymi manipulacjami, jednak przy ich prawidłowym i kompetentnym wykonaniu powrót do zdrowia obserwuje się u ponad 60% pacjentów z wodogłowiem. Ponadto ponad 20% pacjentów, którzy przeszli operację bajpasu, odnotowało znaczną poprawę swojego stanu. Śmiertelność przy tego rodzaju leczeniu chirurgicznym wynosi od 6%.

Jak dotąd najbezpieczniejszą i najbardziej atraumatyczną metodą leczenia wodogłowia jest endoskopowa ventriculocisternostomia dna komory trzeciej. Ventriculocisternostomy to operacja mająca na celu sztuczne stworzenie autostrady między podstawowymi cysternami mózgu a komorą. Zastosowanie tej metody pozwala przywrócić odpływ płynu mózgowo-rdzeniowego i pobudzić proces jego resorpcji w częściach naturalnych. Jednak dziś ten rodzaj leczenia wyróżnia się wysokimi kosztami i nie jest szczególnie powszechny w klinikach Federacji Rosyjskiej..

Dlaczego występuje wodogłowie mózgowe: wczesna diagnoza, leczenie i rokowanie

Wodogłowie mózgu u osoby dorosłej jest chorobą, która występuje z powodu nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego. Patologia prowadzi do poważnych powikłań i wymaga pilnego leczenia. Rokowanie jest korzystne tylko w przypadku wczesnego wykrycia i szybkiego rozpoczęcia leczenia.

Wodogłowie

W normalnych warunkach funkcją płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF) jest ochrona mózgu przed wstrząsami, infekcjami oraz odżywianie i zaopatrywanie mózgu. Jednak w przypadku wodogłowia (opuchlizny) występuje nadmiar tego płynu, co prowadzi do uszkodzenia mózgu i śmierci..

Choroba występuje zarówno w okresie prenatalnym, jak i po urodzeniu u osoby w każdym wieku. Początek jego rozwoju zależy jedynie od czasu działania czynników chorobotwórczych..

Przyczyny i mechanizm rozwoju

Wewnątrz czaszki znajduje się mózg, krew i płyn mózgowo-rdzeniowy. W stanie normalnym zachowana jest równowaga między objętościami tych trzech składników. Każde jego naruszenie prowadzi do rozwoju złożonych patologii. Tak więc wzrost objętości płynu mózgowo-rdzeniowego ściska naczynia i mózg, prowadzi do naruszenia dopływu krwi, śmierci tkanek i wzrostu ciśnienia krwi. Krwotok z kolei prowadzi do naruszenia odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego, jego nagromadzenia.

Mechanizm rozwoju wodogłowia opiera się na nadmiarze płynu mózgowo-rdzeniowego. Powstaje w czterech komorach mózgowych, podczas gdy do 70% jest wytwarzane w gruczołach, reszta jest wytwarzana przez pocenie się płynnego składnika krwi przez ściany naczyń krwionośnych. Przepływ płynu mózgowo-rdzeniowego odbywa się z komór do jamy podpajęczynówkowej, która rozszerza się i tworzy zbiorniki mózgowe.

Z tych jam przedostaje się do zewnętrznej powierzchni mózgu, a później jest wchłaniany przez kosmki zlokalizowane w okolicy zatok żylnych. Zwykle ilość wyprodukowanego płynu mózgowo-rdzeniowego (średnio u osoby dorosłej to 150 ml) odpowiada wchłoniętej.

Jednak w każdym z tych obszarów mogą wystąpić przeszkody lub zaburzenia prowadzące do nadmiaru płynu mózgowo-rdzeniowego - wodogłowie.

Choroba jest spowodowana następującymi przyczynami:

  1. Zapalenie mózgu i jego błon. Ta grupa obejmuje zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu, gruźlicę.
  2. Naruszenie dopływu krwi. Wodogłowie rozwija się w wyniku krwotoku mózgowego, pojawienia się skrzepu krwi, pęknięcia wypukłości naczynia (tętniaka).
  3. Nowotwory. Niezależnie od swojej natury - łagodna lub złośliwa, prowadzą do zablokowania krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego.
  4. Zatrucie. Działanie alkoholu, narkotyków, soli metali ciężkich.
  5. Kontuzje. Do tej grupy należą nie tylko urazowe uszkodzenia mózgu, które doprowadziły do ​​obrzęku mózgu, zniszczenia naczyń krwionośnych, ale także następstwa po operacjach.
  6. Choroby ośrodkowego układu nerwowego.
  7. Choroba zakaźna. To różyczka, kiła.
  8. Zmiany związane z wiekiem. Wymiana wodogłowia jest ściśle związana z tym, jak organizm i jego tkanki zmieniają się wraz z wiekiem.

Analiza choroby pozwala zidentyfikować główne czynniki charakteryzujące jej przebieg i formę: okres wystąpienia, tempo i mechanizm rozwoju, poziom ciśnienia wewnątrzczaszkowego, lokalizację, nasilenie objawów.

Okres występowania

Pojawienie się objawów obrzęku podczas rozwoju wewnątrzmacicznego lub w ciągu trzech miesięcy u noworodka sugeruje chorobę wrodzoną.

Nabyta choroba występuje w wyniku działania czynników chorobotwórczych, które pojawiły się po urodzeniu. Mogą to być pasożyty, nowotwory, cysty, krwotoki, stany zapalne..

Tempo rozwoju

Pojawienie się objawów wodogłowia, ich rozwój w ciągu 3 dni wskazuje na ostrą postać. W tym okresie pierwsze objawy choroby prowadzą do najgłębszego uszkodzenia mózgu..

Jeśli ich występowanie rozciąga się do 3-4 tygodni, mówią o podostrej postaci progresywnej. Powolny wzrost objawów przez sześć miesięcy lub dłużej, ich słabe nasilenie wskazuje na postać przewlekłą.

Mechanizm rozwoju

W zależności od przyczyny prowadzącej do pojawienia się opuchlizny wyróżnia się kilka rodzajów tej choroby. Kiedy jest zamknięty (nie komunikuje się), przepływ płynu mózgowo-rdzeniowego jest zakłócany z powodu pojawienia się przeszkody na jego drodze. Może to być zakrzep krwi, zrost, nowotwór, zwężenie akweduktu. Płyn mózgowo-rdzeniowy gromadzi się w tym obszarze i prowadzi do zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego i powiększenia komór. Inna nazwa tej formy to okluzyjna.

Przeczytaj także na ten temat

Wodogłowie otwarte (disresorpcyjne) pojawia się z powodu naruszenia procesów wchłaniania, podczas gdy zachowany jest proces produkcji płynu mózgowo-rdzeniowego. Brak równowagi jest eliminowany poprzez zwiększenie ICP. Występuje głównie z powodu krwotoku, zapalenia lub pojawienia się przerzutów.

W przypadku płynu mózgowo-rdzeniowego z nadmiernym wydzielaniem wytwarzane jest za dużo, występuje jego nadmiar.

Według ostatnich doniesień zewnętrzną formą wymiany nie jest wodogłowie mózgowe. Zawartość płynu mózgowo-rdzeniowego wzrasta w jamie podpajęczynówkowej i komorach, podobnie jak w kroplach. Patologia pojawia się jako zjawisko wtórne, kompensacyjne, spowodowane procesami związanymi z mózgiem: jego atrofią i zmniejszeniem się. Alkohol niejako zastępuje szarą substancję. To pozwala nam stwierdzić, że zmieszana postać nie jest puchnąca..

Poziom ciśnienia wewnątrzczaszkowego

Dane uzyskane w wyniku pomiaru wskazują na normalne, obniżone i podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe. W pierwszym przypadku mówimy o wodogłowie normotensyjnym, w drugim - o hipotensji, w trzecim - o nadciśnieniu.

Lokalizacja

Miejsce gromadzenia się płynu mózgowo-rdzeniowego pozwala mówić o obrzęku zewnętrznym, wewnętrznym i mieszanym.

W pierwszym wariancie płyn mózgowo-rdzeniowy gromadzi się w przestrzeni podpajęczynówkowej. Głównym powodem jest śmierć tkanki nerwowej. Wewnętrzny występuje, gdy w cysternach mózgowych i komorach występuje nadmiar płynu. W przypadku wodogłowia mieszanego we wszystkich punktach gromadzi się zwiększona objętość płynu mózgowo-rdzeniowego.

W zależności od lokalizacji ustala się diagnozę, na przykład „wodogłowie zewnętrzne przestrzeni podpajęczynówkowej”.

Nasilenie objawów

Oczywiste, żywe objawy wskazują na ciężki wodogłowie. Łagodne, czasami zanikające objawy wskazują na umiarkowany wodogłowie zewnętrzne..

Objawy

Głównymi objawami wodogłowia są bóle głowy, zaburzenia widzenia, nudności, którym często towarzyszą wymioty, zaburzenia emocjonalne, poznawcze, motoryczne.

W rozwoju choroby można wyróżnić kilka etapów, na każdym z których pojawiają się własne objawy, a wcześniej odkryte zyskują nowe cechy:

  1. Pierwszy etap. Głównym objawem jest słaby, nie ciągły ból głowy, osłabienie, złe samopoczucie, zawroty głowy. Możliwe przyciemnienie, mgła w oczach. Osoba czuje się słaba, zmęczona. Ten etap charakteryzuje się umiarkowanym wodogłowiem..
  2. Drugi etap. Ból głowy nasila się, szczególnie po nocnym odpoczynku, aktywności fizycznej, kaszlu, kichaniu. Czaszka pęka. W oczach mogą pojawić się kolorowe plamy, błyski. Pojawia się wrażenie, że coś na nich naciska od wewnątrz, pojawia się zez. Twarz puchnie. Nudności są częste, towarzyszą im wymioty, a ich pojawienie się nie jest związane z jedzeniem. Niewielką skłonność do zmęczenia na pierwszym etapie zastępuje ciągłe uczucie zmęczenia i osłabienia. Osoba staje się niezadowolona, ​​nerwowa, drażliwa, agresywna. Chód, koordynacja jest zaburzona. Występuje uczucie drętwienia rąk i nóg, stopniowo to uczucie zostaje zastąpione niemożnością ich poruszania - rozwija się paraliż. Pacjent traci zdolność wyrażania swoich myśli i postrzegania tego, co się do niego mówi. Pojawiają się oznaki demencji.
  3. Etap trzeci. Na tym etapie pojawiają się napady padaczkowe, często obserwuje się utratę przytomności, mimowolne oddawanie moczu i wypróżnianie. Następuje całkowita utrata inteligencji, pamięci, umiejętności samoobsługi. Pacjent traci zdolność chodzenia, możliwe jest pojawienie się chaotycznych ruchów, całkowite lub częściowe porażenie. Upośledzenie połykania. Zahamowana zostaje praca serca i narządów oddechowych.

Diagnostyka

Dopiero po przeprowadzeniu wszystkich niezbędnych badań rozpoznaje się kroplę mózgu, zwłaszcza w pierwszym etapie. Przed ich przepisaniem lekarz zbiera dane dotyczące historii choroby, możliwych czynników prowokujących, przeprowadza testy odruchowe, testy. Wszystko to pozwala wyjaśnić stopień uszkodzenia mózgu..

Jeśli podejrzewa się podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, wykonuje się nakłucie lędźwiowe. Ta operacja pozwala zmierzyć ciśnienie, pobrać próbkę płynu mózgowo-rdzeniowego, przeanalizować jego skład, kolor i zidentyfikować przyczynę choroby..

Co to jest wodogłowie mózgowe u dorosłych?

Wodogłowie mózgowe u dorosłych jest chorobą, w której duże ilości płynu mózgowo-rdzeniowego gromadzą się z powodu upośledzonego odpływu lub wytwarzania płynu mózgowo-rdzeniowego. Patologia jest nabyta, powstaje w wyniku przebytych chorób i jest trudniejsza, ponieważ kości czaszki rosną razem w obszarze ciemiączka i nie rozchodzą się wraz z gromadzeniem się płynu.

Można nabyć wodogłowie, pojawiające się po ciężkiej chorobie

  1. Rodzaje i postacie wodogłowia mózgowego
  2. Charakter wyglądu
  3. Dane dotyczące ciśnienia wewnątrzczaszkowego
  4. Tempo rozwoju
  5. Przyczyny choroby
  6. Objawy i oznaki choroby u dorosłych
  7. Z którym lekarzem się skontaktować?
  8. Diagnoza patologii
  9. Leczenie wodogłowia mózgowego
  10. Farmakoterapia
  11. Operacja
  12. Odżywianie
  13. Dlaczego wodogłowie mózgu jest niebezpieczne??
  14. Przeciwwskazania
  15. Opinie

Rodzaje i postacie wodogłowia mózgowego

Kod wodogłowia zgodnie z ICD 10 - G 91.0 - G 91.9 (w zależności od rodzaju choroby). Klasyfikacja wynika z wielu czynników, istnieje kilka rodzajów gromadzenia się płynu alkoholowego:

Charakter wyglądu

Według rodzaju pochodzenia wodogłowie to:

  1. Otwarte - nadmiar płynu gromadzi się w przestrzeni podpajęczynówkowej z powodu pogorszenia jego wchłaniania do ścian naczyń żylnych. W przypadku zgłoszonego rodzaju patologii nie ma naruszeń w częściach komór mózgu. Forma zewnętrzna jest rzadka, a progresja prowadzi do atrofii i zmniejszenia wielkości mózgu.
  2. Zamknięty - płyn gromadzi się w komorach mózgu z powodu naruszenia odpływu przez kanały płynu mózgowo-rdzeniowego. W przypadku postaci wewnętrznej przyczyną pogorszenia się wycofywania płynów jest tworzenie się skrzepów krwi lub rozwój nowotworu.
  3. Nieokluzyjne - płyn mózgowo-rdzeniowy wypełnia wolną przestrzeń struktury mózgu, która powstała w wyniku atrofii mózgu.
  4. Hipotroficzny - występuje w przypadku niedożywienia tkanki mózgowej.
  5. Hypersecretory - rozwija się przy nadmiernej produkcji płynu mózgowo-rdzeniowego.
  6. Atroficzny - występuje z powodu urazowego uszkodzenia mózgu. Charakteryzuje się symetrycznym wzrostem wielkości komór, a także spadkiem objętości istoty szarej i białej.
  7. Mieszany - płyn jednocześnie gromadzi się w częściach komory i przestrzeni podpajęczynówkowej, następuje zmniejszenie objętości mózgu. Przy umiarkowanej zmianie wielkości pacjent może żyć przez długi czas bez poważnych dolegliwości.

Wodogłowie ma różne typy - może być wrodzone lub nabyte

Dziś postać mieszana nie ma zastosowania w przypadku wodogłowia, ponieważ gromadzenie się płynu jest spowodowane atrofią mózgu..

Możesz przestudiować informacje o każdym typie choroby i zapoznać się ze szczegółowymi zdjęciami w Internecie.

Dane dotyczące ciśnienia wewnątrzczaszkowego

Według wskaźników ICP wodogłowie to:

  • hipotensyjne - ciśnienie poniżej normy;
  • nadciśnienie - wskaźnik ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego jest zawyżony;
  • normotensyjne - ciśnienie jest normalne.

Tempo rozwoju

Istnieje kilka wskaźników rozwoju choroby:

  • ostry - początkowe objawy choroby są zastępowane przez poważne uszkodzenia struktur mózgowych w ciągu 2–4 dni;
  • podostry - średni czas trwania rozwoju choroby wynosi 1 miesiąc;
  • przewlekły - charakteryzuje się łagodnymi objawami negatywnymi, czas rozwoju - od 6 miesięcy.

Przyczyny choroby

Gromadzenie się płynu w mózgu występuje w obecności następujących patologii:

  1. Przerwanie dopływu krwi do mózgu wywołane zakrzepicą, udarem, krwawieniem lub pęknięciem tętniaka.
  2. Rozprzestrzenianie się stanów zapalnych i infekcji w organizmie, które mają negatywny wpływ na funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego. Należą do nich gruźlica, zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu, zapalenie komory..
  3. Wszystkie typy encefalopatii powodujące przewlekłe niedotlenienie i atrofię mózgu.
  4. Uraz czaszki i powikłania po operacji prowadzące do obrzęku mózgu i pęknięcia naczyń krwionośnych.
  5. Guzy mózgu.
  6. Naruszenie produkcji lub wchłaniania płynu mózgowo-rdzeniowego.

Wodogłowie jest spowodowane guzem mózgu i szeregiem innych problemów związanych z aktywnością mózgu

Ważne! Wodogłowie zewnętrzne typu zastępczego pojawia się w wyniku atrofii tkanki mózgowej. Dzieje się tak w przypadku miażdżycy, cukrzycy, zaburzeń metabolicznych i encefalopatii naczyniowej.

Objawy i oznaki choroby u dorosłych

Krople mózgu mają różne objawy, które bezpośrednio zależą od postaci choroby.

Objawy wodogłowia
Ostra formaPrzewlekła forma
Ostry wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, pękające lub uciskające bóle głowy ranoUpośledzenie pamięci, splątanie, bezsenność
Nudności, głównie po przebudzeniu, wymioty niezależnie od jedzeniaZaburzenia ruchu podczas chodzenia
Zaburzenia układu oddechowego i wzrokuNietrzymanie moczu i kału
Słabość i sennośćSłabe mięśnie
Napady padaczkowe, śpiączkaNadmierne pocenie

Ostry przebieg choroby jest nieodłącznym elementem szybko rozwijającej się patologii okluzyjnej. Jednym z najniebezpieczniejszych powikłań choroby jest obrzęk mózgu. Jego głównymi objawami są zmętnienie świadomości, gwałtowny wzrost temperatury, drgawki i rozszerzone źrenice..

Przewlekły typ choroby przebiega na tle uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego i może rozwijać się przez kilka miesięcy.

Z którym lekarzem się skontaktować?

Jeśli zidentyfikujesz powyższe negatywne objawy, skontaktuj się z neurologiem. W przypadku zaburzeń widzenia poddać się badaniu okulistycznemu.

Diagnoza patologii

Aby zdiagnozować wodogłowie, przeprowadza się szereg badań:

Cystenografia może pomóc w identyfikacji rodzaju wodogłowia

  1. Badanie lekarskie. Specjalista zbiera informacje dotyczące objawów choroby, a także pobiera próbki, które pozwalają określić stopień uszkodzenia mózgu.
  2. Tomografia komputerowa. Służy do identyfikacji nowotworów, określania wielkości komór i odcinków mózgu oraz badania kształtów kości czaszki.
  3. MRI. Pomaga potwierdzić obecność lub brak płynu w mózgu. Określa umiarkowany typ patologii, w którym rozpoznaje się niewielkie rozszerzenie komór lub ciężką postać choroby.
  4. RTG naczyń krwionośnych. Pozwala zidentyfikować ścieńczenie ścian naczyń krwionośnych.
  5. Cysternografia. Wyjaśnia rodzaj wodogłowia i kierunek ruchu płynu mózgowo-rdzeniowego.
  6. Echoencefalografia. Pomaga zidentyfikować obecność patologii w strukturach mózgu.
  7. Nakłucie lędźwiowe. Określa ogniska zapalne, poziom ciśnienia śródczaszkowego i skład płynu mózgowo-rdzeniowego.
  8. Oftalmoskopia. Pomaga zidentyfikować naruszenia w pracy narządów wzroku, pomaga określić przyczyny tych odchyleń.

Leczenie wodogłowia mózgowego

Jeśli diagnoza potwierdziła obecność nadmiaru płynu, wybiera się skuteczny schemat leczenia

Farmakoterapia

W przypadku niewielkiej kumulacji płynu wskazana jest farmakoterapia.

Najskuteczniejsze leki stosowane w wodogłowie to:

Grupa narkotykowaCharakterystykaPrzykłady
MoczopędnySkutecznie usuń nadmiar płynuDiakarb, Glimarite
Preparaty potasoweStosowany w celu wyeliminowania braku potasu w organizmieAsparkam, Panangin
VasoactiveStabilizuj krążenie krwi i normalizuj napięcie naczyńGlivenol, Siarczan Magnezu
PrzeciwbóloweWyeliminuj ból w krótkim czasieKetoprofen, Nimesil
GlukokortykosteroidyWyeliminuj toksyczne substancje, popraw funkcjonowanie układu odpornościowegoBetametazon, prednizolon
AntymigraineZłagodzić bóle głowyImigren, sumatryptan
BarbituranyDziałają przygnębiająco na ośrodkowy układ nerwowy. Zmniejsz ryzyko wystąpienia niedotlenieniaFenobarbital, Nembutal, Amital

Nembutal to silny barbituran, który hamuje ośrodkowy układ nerwowy

Stosowanie powyższych leków pomoże zmniejszyć objętość nagromadzonego płynu i wyeliminować objawy negatywnych objawów, jednak niemożliwe jest całkowite wyleczenie za pomocą leków..

Operacja

Interwencja chirurgiczna jest konieczna przy nadmiernie podwyższonym ciśnieniu śródczaszkowym, gdy istnieje duże ryzyko śpiączki lub śmierci pacjenta. W przypadku wodogłowia wykonuje się następujące operacje, w zależności od postaci i ciężkości choroby:

  1. Operacja pomostowania: Operacja założenia pomostów naczyniowych. Podczas zabiegu następuje odpływ płynu płynnego z mózgu do jamy ciała, gdzie jest on wchłaniany w sposób naturalny bez szkody dla pacjenta. Ta operacja nie jest wykonywana w przypadku przewlekłego wodogłowia i wad wzroku. W zależności od miejsca wydalania płynu mózgowo-rdzeniowego rozróżnia się 3 rodzaje przecieku komorowego:
  • otrzewnowe - wyświetlane w jamie brzusznej;
  • przedsionek - przenosi się do prawego przedsionka;
  • cisternomia - skierowana do okolicy potylicznej.

W większości przypadków operacja ma pozytywny efekt, czasami wymagane jest ponowne włożenie bocznika.

  1. Endoskopia. W czaszce wykonuje się mały otwór, przez który usuwa się płyn za pomocą cewnika.
  2. Drenaż komorowy. Instalowany jest zewnętrzny system odwadniający. Jest stosowany w przypadkach, gdy nie można przeprowadzić innych operacji. Główną wadą jest wysokie ryzyko powikłań w okresie pooperacyjnym..

Interwencja chirurgiczna pomaga wyeliminować pierwotną przyczynę wystąpienia choroby, przy udanej operacji istnieje duża szansa na całkowite wyleczenie.

Odżywianie

Przygotuj zbilansowaną dietę mającą na celu normalizację równowagi wodno-solnej w organizmie.

Zrezygnuj z chleba, tłustych mięs i ryb, słodyczy i wędlin - te produkty powodują gromadzenie się płynów. Preferuj świeże warzywa i owoce, zboża, chude mięso. Zalecane jest gotowanie na parze.

Dlaczego wodogłowie mózgu jest niebezpieczne??

Wodogłowie w wieku dorosłym jest trudne i prowadzi do zwiększonego nacisku na tkankę mózgową, przyczynia się do rozwoju chorób układu nerwowego i naczyniowego.

Zaniedbana forma patologii pociąga za sobą następujące konsekwencje:

  • zmniejszone napięcie mięśni rąk i nóg;
  • upośledzone funkcjonowanie narządów słuchu, wzroku, oddychania;
  • zmniejszona aktywność umysłowa, pogorszenie koncentracji, demencja;
  • pogorszenie pracy serca.

Podczas wodogłowia może dojść do utraty wzroku, słuchu i węchu

Z powyższymi objawami pacjentowi przypisuje się niepełnosprawność. Jego grupę określają specjaliści, w zależności od zdolności pacjenta do samodzielnego poruszania się w sytuacjach codziennych i towarzyskich.

Przeciwwskazania

Interwencja chirurgiczna w leczeniu wodogłowia jest przeciwwskazana w przypadku:

  • ostra faza postępującej patologii;
  • obecność zaburzeń neurologicznych i psychologicznych;
  • ustabilizowany etap choroby.

Podczas diagnozowania nieodwracalnych procesów, takich jak ślepota lub głuchota, operacja jest również zabroniona..

Opinie

„Diagnoza to wodogłowie zastępcze zewnętrzne. Chodzę do lekarza 2 razy w roku i robię zastrzyki z witamin i środków rozszerzających naczynia krwionośne. Ponadto regularnie wykonuję zalecane ćwiczenia i odwiedzam masażystę. Stan jest znośny, ale gdy zmienia się pogoda, cierpią na silne bóle głowy ”.

„Odkryłem łagodną patologię na początkowym etapie rozwoju. Lekarz przepisał Diakarb, Panangin i Glivenol. Piję Imigren na bóle głowy. Dzięki zabiegowi mogłam wrócić do pracy. W przypadku pogorszenia stanu zdrowia wykonam operację bajpasu ”.

„Mąż po 5 miesiącach od udaru zaczął narzekać na silne bóle głowy, nudności i osłabienie. Zrobiła tomografię komputerową w szpitalu, potwierdziła obecność wodogłowia. Mieliśmy operację bajpasów, teraz przechodzimy przez okres pooperacyjny, stan stabilny ”.

Lecz chorobę tak wcześnie, jak to możliwe, aby zapobiec katastrofalnym konsekwencjom

Ważne jest, aby leczenie wodogłowia mózgu rozpocząć na wczesnym etapie rozwoju - zwiększa to szansę na utrzymanie zdolności do pracy pacjenta. Nieterminowo lub niewłaściwie dobrane leczenie prowadzi do dysfunkcji organizmu, a szybki rozwój choroby zwiększa prawdopodobieństwo śpiączki i śmierci.